Konu ile ilgili haberler:

Kaybolan engelliler parmak iziyle bulunacak
Kayıp Engellileri Parmak İzi Kurtaracak
Kayıp Engelliler Bulunacak

Gazi Üniversitesi (GÜ) Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şeref Sağıroğlu başkanlığında yürütülen “Parmakizinden Yüz Tanıma Projesi“, hazırlanan web sitesi üzerinden canlı olarak test edilebiliyor.

Detaylı bilgi için:

fingerprint2face.org

The Royal Society of Chemistry  dergilerinden Chemical Communications’da yayımlanan bir makalede kağıt yüzeylerdeki parmakizlerinin belirlenmesinde kullanılan Ninhidrin, 1,8-diazafluoren-9-one (DFO) ve 1,2-indanedione gibi aminoasit kalıntılarıyla etkileşen belirteçlere alternatif olacak bir kimyasal madde hakkında çalışmalar mevcut. Açık yapısını yukarıdaki resimde gördüğünüz bu maddenin ticari adı Lawsone, sistematik adı ise 2-hydroxynaphthalene-1,4-dione.

Bu madde aminoasitlerle verdiği reaksiyonları iyi bilinen naftakinon (naphthoquinone) grubuna ait bir bileşik. Kağıt yüzeylerindeki parmak izleriyle  etkileştiğinde mor-kahverengi kalıntı bıraktığı ve ayrıca fotoluminesans özelliğe sahip olduğu rapor edilmiş.  Söz konusu çalışmanın kimlik bilgileri aşağıdadır:

Lawsone: a novel reagent for the detection of latent fingermarks on paper surfaces
Renee Jelly, Simon W. Lewis, Chris Lennard, Kieran F. Lim and Joseph Almog
Chem. Commun., 2008, 3513-3515
DOI: 10.1039/b808424f

Teknolojiden kaçış yok
05 Eylül 2008 Cuma 13:29

Parmak izi teknolojisinin gelişimiyle her türlü yüzeyden parmak izi alınabiliyor.

Tek saç telinden gerçekleştirilen DNA analizi, suçluların bulunmasını sağlıyor. Adli tıp uygulamalarında kullanılan yeni teknolojiler, önceden aydınlatılması çok zor veya imkansız suçların gün ışığına çıkarılmasını sağlıyor.

Adli tıp uzmanlarından alınan bilgiye göre, adli olayların incelemesinde en önemli adımlardan birisi olarak nitelendirilen “olay yeri incelemesi” ve buradan elde edilen delillerin değerlendirilmesi, teknoloji sayesinde her geçen gün gelişirken suçla mücadelede de önemli güç haline geliyor.

Adli tıpta olayların aydınlatılmasında en çok kullanılan ve en önemli yöntemler arasında parmak izi ve DNA analizi ilk sırada geliyor. Parmak izleri ve DNA yapıları her insanda eşsiz olduğu için bunların analizi bir kişinin suçu gerçekleştirip gerçekleştirmediği konusunda kesin sonuç veriyor.

Parmak izi, ter, yağlı maddeler veya parmaktaki başka maddeler yardımıyla eşya üzerine çıktığından gözle görülmeleri oldukça güç. Parmak izlerini görünür hale getirmek için kullanılan “manyetik toz”, pudra ve çeşitli kimyevi maddeler sayesinde her türlü yüzeyden, hatta insan derisinden dahi parmak izi alınması mümkün.

Yeni bilgisayarla tarama sistemleri sayesinde, sistemde kayıtlı milyonlarca iz arasında kısa sürede tarama yapılabiliyor. 5-6 milimetrekarelik bir iz parçası dahi parmak izinin tespiti için yeterli oluyor. Avuç izi, ayak izi, ayak parmağı izi ve kulak izi de kimlik teşhisinde kullanılan yöntemler arasında yer alıyor.

DNA ANALİZİ VE DİĞER TEKNİKLER

Biyolojik deliller üzerinde DNA testi yapılması ise 1988 yılında gerçekleştirilen ilk testle, adli tıp tarihinde elde edilen en önemli gelişmelerden birisi olarak kabul ediliyor.

O tarihte mahkum olan pek çok kişinin aklanmasını sağlayan DNA analizi, bugüne kadar çok sayıda suçlunun mahkum edilmesini sağladı. Bugün kullanılan DNA teknolojisiyle bir saç teli, küçük bir kan damlası veya deri parçasıyla dokunun kime ait olduğu kısa sürede anlaşılabiliyor.

Parmak izi ve DNA dışında, olayların aydınlatılmasında kullanılan yöntemler de var.

Örneğin, kandaki hemoglobinde bulunan demir ile temasa geçtiğinde mavi ışık yayan “luminol” maddesi, güçlü temizleyicilerle temizlenmiş bile olsa yüzeye kan temas ettiğinin anlaşılmasını sağlıyor. Suçlunun üzerindeki çok küçük kan damlalarını siyaha dönüştürerek ortaya çıkaran “protein boyası” da kanı tespit etme yöntemlerinden birisi.

Delikli yüzeylerde kalan silik izleri tamamlamak için kullanılan floresan benzeri mor ışık, değişik dalga boylarında ışık yayan ve gözle görülmeyecek küçüklükteki kanıtları bulmayı sağlayan alternatif ışık kaynağı da bunlardan bazıları.

Tam ölüm saatinin belirlenmesi için, ceset üzerinde çoğalan sineklerin ve larvaların durumunun incelenmesi veya ortamın havasının gaz kromatografisiyle incelenerek suçlunun orada bulunup bulunmadığının anlaşılması ise yeni ve geliştirilmekte olan teknikler arasında bulunuyor.

Kaynak: İnternetHaber.com

Diyarbakır’daki hain saldırıyı gerçekleştiren şahıs, emniyet güçlerimizin gayretli çalışmaları sonucu yakalandı. Şahsın, patlamada kullanılan otomobili satın alırken ödediği paraların üzerindeki parmak izinden kimliğinin tespit edildiği ve ardından yapılan operasyonla ele geçirildiği bilgisi veriliyor.

Yaşanan bu olay, aynı şekilde geçtiğimiz yıl Ulus’ta Anafartalar Çarşısına düzenlenen bombalı saldırının failinin belirlenmesinde de etkili olan parmak izi çalışmaları ve Otomatik Parmak İzi Teşhis Sistemi‘nin (AFIS) ne kadar önemli olduğunu bir kez daha ortaya koymaktadır.

Kriminal.org ailesi olarak, başta bu olaydaki gayretli ve başarılı çalışmalarından ötürü Diyarbakır Olay Yeri İnceleme ve Kimlik Tespit Şube Müdürlüğü personeli olmak üzere, Polisi ve Askeriyle güvenliğimiz için canlarını ortaya koyan tüm güvenlik güçlerimizi tebrik ediyor, kolaylıklar ve başarılar diliyoruz.

Saygılarımızla,
k r i m i n a l .org

Bu izler parmaklarımızın birinci boğumdan başlayan ve tırnak dibine kadar olan bölgedeki papil hatlarının üzerinden, vücutça salgılanan biyolojik sıvının çıkması ve cisimler üzerine bulaştırılmasıyla oluşur. Bu şekilde cisimler üzerinde kalan parmak izleri, çeşitli tekniklerle alınarak olaya ait bir delil olarak kullanılır [1].

İşte eşsiz parmak izlerini bulan dedektif kimyasallardan ikisi… Ninhidrin ve DFO…

Ninhidrin

Amonyak yada primer ve sekonder aminlerle reaksiyon veren ninhidrin, serbest aminlerle reaksiyona girdiğinde Ruhemann moru olarak bilinen koyu mavi-mor renk meydana gelmektedir. Ninhidrin, parmak izinin belirlenmesinde en yaygın kullanılan kimyasaldır. aminoasit kalıntısı olan parmak izindeki aminlerle reaksiyon verir. Renk değişiminin nedeni reaksiyon sonunda meydana gelen schiff bazıdır. Amonyak ve primer aminde mavi-mor renk oluşurken, sekonder aminlerle sarı-turuncu renkli iminyum tuzu meydana gelir [2].

DFO (1,8-diazafluoren-9-one)

DFO, gözenekli yüzeylerden parmak izi alınmasında kullanılan kimyasaldır. Parmak izindeki aminoasitlerle reaksiyona girdiğinde yüksek floresans özelliğe sahip türevine dönüşmektedir. 470 nm’ de uyarılan bu madde, 570 nm’ de ışıma yapmaktadır. Parmak iziyle etkileşmesi sonucunda oluşan mavi- yeşil ışığın sebebi budur [3].

Kaynaklar:
[1] http://www.polisiye.com/yazidevam.asp?ID=143
[2] http://en.wikipedia.org/wiki/Ninhydrin
[3] http://en.wikipedia.org/wiki/1%2C8-Diazafluoren-9-one

Parmak izi sisteminin bulunuşu çok eski tarihlere dayanır, fakat bu izden istifade temek oldukça yenidir. İlk olarak Nehemiah Grew (1684), Marcello Malpighi (1686) ve J. E. Purkinje (1823) gibi anatomistler insanların parmaklarındaki kıvrımların bazı özellikleri bulunduğuna dikkat çekmiş, bu izlerden faydalanma metodlarını belirtmemişlerdir. Modern manada parmak izi tespiti ve faydalanma konusunda ilk adım 1880′de atılmıştır.
Bu tarihte İngiliz bilgini olan Henry Faulds ve Wiliam James Herschel adlı iki İngiliz, Nature adlı bir ilmi mecmuada parmak izi hakkında makale yazmışlardır. Bu bilginler önceleri pişmiş çömleklerdeki parmak izleriyle ve matbaa mürekkebiyle parmak izi alma metoduyla uğraştılar. Bu gün kullanılan parmak izi metodu da aynı esasa dayanır.Parmak izi konusunda daha sonra çalışan Galton da, kalıtım yolu ile geçen parmak izi olmadığını açıkladı. Her insanın parmak izinin birbirinden farklı olduğunu kaydetti.

Bugünkü parmak izi metodu Henry tarafından bulunmuş olandır. Henry Sistemi olarak bilinen bu sisteme göre parmak izinde, beş genel biçim kabul ediyor: Yay, fitilli yay, radyal ilmik, uhnar ilmik ve demet. Bu tipler genel olarak A,T,R,U,W harfleriyle ifade edilirler. Dünyadaki bütün parmak izleri örneklerinin % 65′ini ilmikler, % 30′unu demetler, geri kalan % 5′iniyse diğerleri meydana getirir. Demet ve ilmik tipi de kendi arasında birçok kısımlara ayrılır.
Benzer bir parmak izi usulünü de Vucetich geliştirmiştir. Bu bilginse dört temel parmak izi kabul etmiştir: Yay, iç ilmik (sola yatık ilmik), dış ilmik (sağa yatık ilmik) ve demet.
Henry ve Vucetich dışında da bazı yazarlar parmak izi konusunda çalışmışlarsa da bunlar bir iki ülke tarafından kabul edilmiştir. Henry ve Vucetich sistemi ise, dünyanın birçok ülkesi tarafından kabul edilmiştir.

Parmak izi, bugün suçlunun tespitinde oldukça önem kazanmıştır. Kesin delil teşkil etmektedir. Bilhassa silah, tabanca vs. kullanılarak işlenen suçlarda parmak izi çok önem kazanmıştır.
Parmak izini ilk bulanlar İngilizler olmakla beraber, bunu en modern hale getiren ABD olmuştur. Washington’da Federal Bureau of Investigation (FBI, Federal Araştırma Bürosu) kuruldu. FBI 49.000.000′dan fazla insanın parmak izini tespit edecek hacme ulaşmıştır. Her gün, FBI’nın 13.000 ajansından 20.000′den fazla parmak izi gelmektedir. 100′e yakın yabancı ülke FBI teşkilatında parmak izi tespiti yaptırmaktadır. FBI teşkilatı sayesinde, bilhassa kitle halindeki ölüm, vakalarında ölülerin hüviyetinin tesbiti de mümkün olabilmektedir. Hatta aylarca gömülü olan ölülerin hüviyetlerinin tespiti bile bu teşkilat sayesinde mümkün olabilmektedir.
Parmak izleri benzemezlik, değiştirilmezlik ve tasnif edilebilirlik yönleri olması itibariyle tercih edilmektedir. AFİS (Automatic Fingerprint Identification System) sayesinde bilgisayar ortamında taranan izler adli görevlileri daha hızlı sonuca götürmektedir.

İlmi araştırmalar parmak izinin kimlik tespitinde kesin delil olduğunu göstermiştir. İnsanların parmak izleri birbirlerinin kesinlikle aynısı olmadığından, parmak izi suçlunun tespitinde çok önemli bir delil olmaktadır. Kişinin parmak kıvrımları yaşlanması ile değişmez ve kaybolmaz. Kolay ve ucuz bir metod olduğu için parmak izi bugün hüviyet tesbitinde oldukça sık kullanılmaktadır.
İnsan hayatı üzerinde son derece hassas kararlar vermek zorunda kalan mahkemeler, büyük ölçüde kriminal laboratuvarlarıyla adli tıbbın raporlarına başvurmaktadırlar.
1985 yılında İngiltere’de Leicester Üniversitesi Genetik Bölümü öğretim üyelerinden Allec Jeffreys, kalıtım maddesinin incelenerek bir kişiye has DNA karakterinin tespit edilebileceğini öne sürdü. DNA parmak izi (DNA fingerprint) veya genetik parmak izi olarak tarif edilebilecek bu özellikler, rekombinat DNA teknikleriyle el parmak izinden daha güvenli olarak kişiyi belirlemede kullanılabilmektedir.
Bir canlıya ait bütün DNA parmak izleri birbirinin eşididir. Sadece bir damla kan, idrar, tükürük, sperma, vaginal sıvı, menstruasyon kanı, süt, biyolojik bir doku parçası, bir adet kıl veya saç teli kişinin genetik kimliğini belirlemek için yeterlidir. Bir suç mahallinde bulunan böyle küçük bir vücut kalıntısından DNA izole edilmekte ve az elde edilen DNA’nın PCR (Polymerase Chain Reaction) metodlarıyla çoğaltılıp ASO (Antistreptolizin O) teknolojisiyle polimorfik genotipi tespit edilebilmektedir.
Nükleik veya moleküler sondalama denen yeni teknikle; saç teli, bir damla kan, sperma veya biyolojik bir doku parçasının proteininden hareket edilerek, genetik koddan faydalanmak suretiyle, bu proteinin üretimini sağlamış olan gen dizisini bulmak mümkündür.
Günümüzde suç failini, bıraktığı genetik parmak izinin incelenmesiyle ortaya çıkarmak mümkün olmaktadır. DNA parmak iziyle % 99′un üzerinde bir başarıya ulaşılabilmektedir. Halen Amerika’da FBI laboratuvarlarında ve İngiltere, Almanya, Hindistan’da genetik sondalama çalışmalarının sonuçları mahkemelerde delil olarak kabul edilmektedir. Aynı usul İngiltere’de babalığın tespitinde de kullanılmaktadır. Genetik parmak izi deliline dayanarak alınan ilk mahkumiyet kararı, 1987 Ekiminde Bristol Mahkemesine aittir.
Genetik parmak izi usulüyle, bir çocuğun babası belirlenebildiği gibi, kalıtımla ilgili veya bulaşıcı hastalıklar da teşhis edilebilmektedir.

KAYNAK: Wikipedia

Bu yazı tüm kategorilerin anasayfada görüntülenebilmesi için eklenmiştir. Gerek mevcut kategori yapısı ve gerekse sitenin geneli konusunda görüş ve önerilerinizle desteklerinizden büyük onur duyacağım.

İlgi ve anlayışınız için sonsuz teşekkürler,

Dr. Yıldıray TOPCU
kriminal@live.com